Run to lead en Burn Out

Run-to-lead en begeleiding bij burnout of overbelasting

We spreken van een burnout als er sprake is van chronische psychische en fysieke overbelasting. Hierbij is het stadium van “even enkele dagen rustig aan doen, dan ben je weer de oude” al ruim gepasseerd. Het is een combinatie van emotionele uitputting, ongewone vermoeidheid, een cynische of afstandelijk werkhouding en het gevoel minder competent te zijn.
Oorzaken zijn vaak lastig te duiden omdat er sprake is van een wisselwerking tussen persoons- en arbeidsgerelateerde factoren.

burnout1

De volgende factoren spelen een rol bij de kans op burnout:

  • Je karakter (perfectionist, doorzetter)
  • ervaren werkdruk
  • onduidelijkheid over taak- en functieomschrijving
  • relatie tot je leidinggevenden en collega’s
  • aard van de werkzaamheden
  • thuissituatie (partner? kinderen?alleen?)
  • hoeveelheid ontspanning
  • psychologisch verleden
  • fysieke toestand

Een burnout krijg je niet van de ene dag op de andere Het proces gaat geleidelijk en leidt in eerste instantie vaak tot vage klachten.

Klachten kunnen zijn:

  • slecht (in) slapen
  • vroeg wakker worden
  • snel vermoeid
  • geen zin in je werk
  • gevoel van opgejaagd en gespannen zijn
  • geagiteerd zijn
  • dwangmatige controle
  • grote stemmingswisselingen
  • gevoel er niets meer bij te kunnen hebben
  • concentratieproblemen
  • vergeetachtigheid
  • tobben en piekeren
  • toename lichamelijke klachten
  • snel vatbaar voor verkoudheid en griep
  • meer verslavingsgedrag (eten, drinken, kalmerende middelen, koopdwang)

Wanneer je op weg bent naar een burnout en het gevoel hebt geen grip meer te hebben op je situatie en veerkracht mist, ga je vaak nóg meer moeite doen de situatie onder controle te krijgen door bijvoorbeeld nóg harder te gaan werken.Hoe sterker je bent, hoe langer je dit volhoudt.
Als het dan uiteindelijk mis gaat, gaat het meestal goed mis.

Mensen die een burnout hebben gehad beschrijven dat ze de in die tijd de eerste weken nauwelijks uit bed konden komen. De batterij bleek totaal leeg en het voelde alsof deze niet meer kon worden opgeladen.

Hoe werkt het?
Zowel lichamelijke als geestelijke overbelasting kunnen leiden tot een ontregelde hormoonhuishouding. Het lichaam van een mens reageert in onbekende, onverwachte of bedreigende situaties zonder uitzondering met een verhoging van de uitstoot van een aantal hormonen, waaronder adrenaline. Dit hormoon heeft via een keten van biochemische processen invloed op zaken zoals ademhaling, hartslag en zweet productie. De stress zorgt ervoor dat het lichaam in een verhoogde staat van paraatheid wordt gebracht. Het wordt gereed gemaakt om te vechten of te vluchten.

Na een periode van verhoogde adrenalineproductie is er een periode van herstel nodig, waarin de hormoonhuishouding tot rust kan komen. Bij onvoldoende herstel na een periode van fysieke of psychische stress blijft het lichaam ook in wat rustigere perioden geactiveerd. Vanaf een bepaald niveau van verhoogde prikkeling gaat de vermoeidheid niet meer vanzelf over, omdat er nog steeds te veel adrenaline in het bloed zit. Het gevaarlijke en uitputtende is dat het lichaam het nieuwe verhoogde niveau als iets normaals gaat beschouwen. Zonder dat je het beseft is het lichaam zelfs in rust bezig zich voor te bereiden op vechten of vluchten. Deze langdurige roofbouw leidt uiteindelijk tot burn out.

Het hormoon cortisol speelt eveneens een belangrijke rol. De eerst aangemaakte adrenaline stimuleert de aanmaak van dit hormoon. Van cortisol weten we inmiddels dat het een sterke onderdrukker is van het immuunsysteem, waardoor de bescherming tegen bacteriën en infecties afneemt. Ook heeft dit hormoon een negatieve invloed op je stemming. (je voelt je teneergeslagen /machteloos)

Wat te doen?
Een burnout krijg je niet persé van hard werken, wel van hard werken in combinatie met te weinig rust. Juist als je iemand bent met een sterke wilskracht en een stevig verantwoordelijkheidsgevoel, bestaat het gevaar dat je de signalen van je lichaam negeert. Je neemt nog maar eens een kopje koffie als je moe bent, of pakt pijnstillers om door te kunnen werken als je hoofdpijn hebt. Je slaat een maaltijd over, omdat je denkt dat je persé iets af moet maken. Je slaat je pauzes over, omdat je denkt dat ze te veel tijd kosten…en thuis ga je door met alles wat daar nog ligt aan taken en klussen en verantwoordelijkheden.

Als je eenmaal op weg bent richting een burnout, vind je rusten en ontspannen vaak lastig. Je gaat zitten met een boek, maar er stroomt te veel adrenaline door je lijf om rustig te kunnen lezen. Je gaat op advies van iemand eens een rondje door het bos lopen en vraagt je daar af wat je in godsnaam loopt te doen. Zonde van je tijd! Het voelt helemaal niet prettig meer om rustig aan te doen, het zorgt voor onrust en schuldgevoel. Allerlei onverwerkte emoties dienen zich dan namelijk aan en meestal zijn dit gevoelens van onvermogen, angst, machteloosheid en verdriet, waardoor het juist prettiger voelt om door te gaan.

Bij burnout is het belangrijk via coaching en gesprekken te onderzoeken hoe het zover heeft kunnen komen. Welke overtuigingen, waarden, aannamen hebben ertoe geleid dat je uiteindelijk bent opgebrand?Wat kun je doen om dat in de toekomst te voorkomen?
Hierbij zijn het aanbrengen van een ritme in je werkdagen en weken een helpende factor. Besluiten nemen over hoe je tijd in te delen en je daar vervolgens ook aan te houden, geven weer een gevoel van controle.Je kunt het herstel ondersteunen door ook fysiek aan de slag te gaan.

Het lichaam vraagt herstel van misschien wel een jarenlang hoog stressniveau met de daarbij behorende hoge hormoonspiegels van adrenaline en cortisol. Goed gedoseerde inspanning werkt beter dan stilzitten. Daarom werken we bij Run2Lead met een wandel- en hardloopprogramma op maat, dat precies aansluit op je belastbaarheid, wensen en mogelijkheden Je vergroot zo het herstelvermogen van je lijf. Bewegen zorgt voor goede doorbloeding en stimuleert de lichaamsfuncties die voor het herstel zorgen. En het maakt letterlijk je hoofd leeg.

Om een startpunt te bepalen, begint dit traject met een uitgebreide keuring door een sportarts. Vervolgens wordt een beweegprogramma opgesteld wat goed aansluit op de ernst van je burnout en je belastbaarheid. Het kan beginnen met bijvoorbeeld 10 tot 15 minuten wandelen, een aantal keren in de week.
Hiernaast start je met je coachingstraject.
Op deze manier  zal het loopprogramma gelijk op gaan met je mentale ontwikkeling.

Immers, je gaat op zowel mentaal en fysiek gebied leren waar je grenzen liggen. Wat kun je wel en wat kun je (nog) niet aan? Op welk niveau leid je training tot vooruitgang en op welk niveau overdrijf je misschien en vraag je teveel van jezelf?

matemale2006-07-31

Wil je onderzoeken wat voor jou de mogelijkheden zijn, maak dan vrijblijvend een afspraak voor een kennismakingsgesprek.

www.run-to-lead.nl

Marjolein Hamer

06-24753728